Romeinse villa van Araya

Van de villa zijn drie naburige delen bewaard die vermoedelijk bij één groot complex hoorden: een halfronde muur (mogelijke afsluiting van een kamer met apsis), twee aangrenzende kamers gebouwd van granietblokken en breuksteen met een binnenbekleding van opus signinum, en de aanzet van een grote westmuur. De aanwezigheid van opus signinum wijst op een bad- of representatiefunctie in de pars urbana.

Noordoostelijk van de vindplaats is de Romeinse dam van Araya bewaard, het oorspronkelijke damlichaam verbonden met de watervoorziening van de villa, dat nog als poelmuur dient. Noordelijk van het complex werd bij de werken aan de weg Mérida-Montijo een belangrijk grafveld ontdekt met meer dan 125 crematiegraven met bijgaven en libatiebuizen, gedateerd in de 3e eeuw n.Chr., wat de lezing als groot land- en veebedrijf versterkt.

De villa zou aan de tak van de via Augusta hebben gelegen die Emerita met Olisipo (Lissabon) verbond. De vindplaats staat sinds 2014 op de Rode Lijst van het Erfgoed van Hispania Nostra, wegens verwaarlozing, gebrek aan wettelijke bescherming en voortgaand verval. (Locatie benaderend.)