Bestigium / Mérida
Presa / embalse romano · 1 lagen

Romeinse stuwdam van Cornalvo

De stuwdam van Cornalvo is een groot waterbouwwerk, gebouwd om de Romeinse kolonie Augusta Emerita, hoofdstad van de provincie Lusitania, van water te voorzien. Hij ligt zo'n 17 km noordoostelijk van Mérida, in het Natuurpark Cornalvo, en sluit de beek Albarregas af, een zijtak van de Aljucén.

Bestigium
Type
Presa / embalse romano
Staat
Overeind
Bescherming
Beschermd monument · RI-51-0000115
Aanwijzing
13/12/1912
Coördinaten
38.98857, -6.19116
Foto's
8
De vindplaats

Wat het is en wat ervan over is

Het hoofdlichaam is ongeveer 220 meter lang en 18 meter hoog, met een getrapt talud aan de waterzijde. Het is gebouwd uit grote granietblokken, versterkt met kalkmortel, rolkeien en aangedrukte rode kleien. Voor de muur is de Romeinse waterinlaattoren (regeltoren) bewaard, die oorspronkelijk met een stenen brug aan de dam was verbonden en de afvoer naar het aquaduct regelde.

De bijbehorende leiding (aquaduct van Cornalvo of Aqua Augusta) bracht het water naar de stad via een kanaal (specus) van 70 cm breed, bekleed met opus signinum, met een volgens recent LiDAR-onderzoek vastgelegde lengte van minstens 70 km.

De bouwdatum is in discussie. Het traditionele voorstel plaatst hem rond 130 n.Chr., onder Trajanus of Hadrianus; de recentste gegevens brengen hem naar de 1e eeuw n.Chr., mogelijk de tijd van Tiberius. En er is een verstrekkender hypothese: de archeoloog Santiago Feijóo (Consorcio de Mérida) stelt dat het huidige damlichaam Visigotisch of islamitisch kan zijn, opgetrokken boven het Romeinse aquaduct of na de opgave ervan.

Hij werd in 1912 uitgeroepen tot nationaal monument en opgenomen in het archeologisch ensemble van Mérida (werelderfgoed, UNESCO, 1993). Hij is nog in gebruik als stuwmeer.

De doorsnede

Wat elke periode hier heeft achtergelaten

Van boven naar onder te lezen: elke band is een periode die op deze plek heeft gebouwd, van de jongste tot de diepste.

25 v.Chr. – 5e eeuw Niveau 1
5 feiten
8 foto's
Romeins

Romeins

Op deze plek staat muurwerk uit deze periode. In Mérida zijn er 57 andere vindplaatsen uit dezelfde laag.

Hele laag bekijken →
Feit

Het is de oudste nog in gebruik zijnde stuwdam van Europa: bijna tweeduizend jaar later werkt hij nog en voedt hij vandaag vier gemeenten in de omgeving.

Extremadura: caminos de cultura
Feit

De plaatsnaam is te verklaren uit het Latijnse «cornu album», witte hoorn, door de vorm van het stuwmeer en de kleur die het water aanneemt.

Extremadura: caminos de cultura
Feit

Een groot deel van wat je ziet is niet Romeins: de granietblokken die de dam bekleedden zijn eeuwenlang hergebruikt in bouwwerken in de omgeving, en het huidige front dateert van de herbouw in 1926. De inlaattoren bewaart daarentegen zijn oorspronkelijke bekleding van bossageblokken.

Extremadura: caminos de cultura
Feit

De inlaattoren staat niet tegen de dam aan: hij staat apart, en de Romeinse boog die ze verbond is nu vervangen door een metalen loopbrug.

Extremadura: caminos de cultura — La torre de toma
Vandaag

De omgeving van de dam werd in 1988 uitgeroepen tot Natuurpark Cornalvo: het Romeinse stuwmeer is nu het hart van een beschermd gebied.

Viajar por Extremadura — Parque Natural de Cornalvo
Bestigium
Bestigium
Bestigium
De Romeinse boog van de waterinlaat die uit het stuwmeer opduikt als het peil zakt
De Romeinse boog van de waterinlaat die uit het stuwmeer opduikt als het peil zaktLorenzo Vallés · CC BY-SA 3.0
Het getrapte talud aan de waterzijde, de bouwkundige oplossing van de dam
Het getrapte talud aan de waterzijde, de bouwkundige oplossing van de damLorenzo Vallés · CC BY-SA 3.0
De binnenzijde van de dam bij laag water, met de getrapte lagen zichtbaar
De binnenzijde van de dam bij laag water, met de getrapte lagen zichtbaarLorenzo Vallés · CC BY-SA 3.0
Het uitlaatkanaal, waar de leiding naar de stad begon
Het uitlaatkanaal, waar de leiding naar de stad begonAlonso de Mendoza · CC BY-SA 4.0
Het stuwmeer in het Natuurpark Cornalvo
Het stuwmeer in het Natuurpark CornalvoBetter · Public domain
Onderkant van de doorsnede

Onder de diepste laag van elke vindplaats ligt de bodem zelf: wat nog niet is opgegraven, of wat niets gebouwd heeft nagelaten. De catalogus beweert alleen wat gedocumenteerd is.

Terug naar boven